Phương Tễ

Ôn kinh thang

Phương tễ · Lý huyết · 溫經湯

Ôn kinh thang: thành phần, công năng và phân tích

Cập nhật lần cuốiKhoảng 3 phút đọcKiểm duyệtTriều Đông Y
Nghe tóm tắtdưới 1 phút

Ôn kinh thang của Kim quỹ yếu lược trị kinh nguyệt không đều do mạch Xung, Nhâm hư hàn kèm ứ huyết: 12 vị vừa ôn kinh, vừa dưỡng huyết, vừa khứ ứ, lại có vị dưỡng âm thanh hư nhiệt.[1][2]

Ôn kinh thang – Phương tễ · Lý huyết
Ôn kinh thang
Về dùng thuốc: Bài phân tích bài thuốc để học tập. Lượng các vị là tham khảo cho người kê đơn, không phải hướng dẫn tự bốc, tự sắc. Thuốc cổ truyền có thể gây tác dụng phụ và tương tác với thuốc tây; chỉ dùng khi có thầy thuốc chỉ định.

1. Thành phần

Vị thuốc Vai trò Nguyên phương Thang tham khảo Ghi chú
Ngô thù du Quân — 6–9 g
Quế chi Quân — 6–9 g
Đương quy Thần — 6–9 g
Xuyên khung Thần — 6–9 g
Mẫu đơn bì Thần — 6–9 g
Bạch thược Tá — 6–9 g
A giao Tá — 6–9 g Hòa tan riêng
Mạch môn Tá — 9–15 g
Nhân sâm Tá — 6–9 g
Bán hạ (chế) Tá — 6–9 g
Sinh khương Tá — 6–9 g
Cam thảo Sứ — 6–9 g

Nguồn bảng: [1]; phân vai: [1]

Cột “thang tham khảo” theo [1]; các tài liệu khác ghi khoảng liều khác nhau[2]. Lượng chỉ để người kê đơn tham khảo.

Quân · Thần · Tá · SứVai trò từng vị trong Ôn kinh thang
  1. QuânChủ trị chứng chính
    Ngô thù du6–9 gÔn kinh tán hàn
    Quế chi6–9 gÔn thông huyết mạch
  2. ThầnHỗ trợ vị quân
    Đương quy6–9 gDưỡng huyết hoạt huyết
    Xuyên khung6–9 gHoạt huyết
    Mẫu đơn bì6–9 gKhứ ứ, thanh hư nhiệt
  3. TáPhụ tá, chế bớt tác dụng phụ
    Bạch thược6–9 gDưỡng huyết
    A giao6–9 gDưỡng huyết chỉ huyết
    Mạch môn9–15 gDưỡng âm thanh nhiệt
    Nhân sâm6–9 gBổ khí
    Bán hạ (chế)6–9 gGiáng vị khí
    Sinh khương6–9 gÔn trung
  4. SứDẫn thuốc, điều hòa các vị
    Cam thảo6–9 gĐiều hòa

Lượng ghi trên thẻ là liều thang tham khảo. Sơ đồ dựng tự động từ bảng thành phần · Quân – thần – tá – sứ là gì?

2. Công năng và chủ trị

Công năng: Ôn kinh tán hàn, dưỡng huyết khứ ứ.[1][2]

Chủ trị: Xung nhâm hư hàn kèm ứ huyết: kinh nguyệt sớm, muộn hoặc kéo dài, rong huyết, đau bụng dưới lạnh thích chườm ấm, huyết sẫm có cục, khó có con; kèm môi miệng khô, lòng bàn tay chân nóng, sốt nhẹ về chiều.[1][2] Xem Ứ huyết, Kỳ kinh bát mạch.

3. Phân tích phương

Ngô thù du, Quế chi là quân, ôn kinh tán hàn; Đương quy, Xuyên khung, Mẫu đơn bì là thần, hoạt huyết khứ ứ.[1] Nhóm tá gồm Bạch thược, A giao dưỡng huyết; Mạch môn dưỡng âm, cùng Đơn bì thanh hư nhiệt; Nhân sâm, Bán hạ, Sinh khương bổ khí hòa vị. Cam thảo là sứ.[1]

Bài cho thấy cách xử lý chứng “hàn nhiệt lẫn lộn, hư thực đan xen”: ôn mà không táo, bổ mà không trệ.

4. Gia giảm và bài phát triển

Me & Qi nêu: đau bụng dưới lạnh nhiều thêm Ngải diệp, Tiểu hồi, bỏ Đơn bì; hàn kèm khí trệ thêm Hương phụ, Ô dược; rong huyết nhạt loãng thêm Can khương (Bào khương), Ngải diệp, bỏ Đơn bì; khí hư thêm Hoàng kỳ, Bạch truật; huyết ứ đau nhói thêm Đan sâm, Đào nhân.[1]

5. Lưu ý an toàn

Phần chống chỉ định trên trang American Dragon để trống, phần đọc được của Me & Qi không nêu chống chỉ định cụ thể.[2][1] Bài có nhiều vị hoạt huyết nên không tự dùng khi có thai hoặc đang ra máu nhiều. Rong kinh, đau bụng kinh nặng, vô sinh cần được khám phụ khoa trước. Bán hạ phải dùng dạng đã chế; bán hạ sống có độc – xem Các vị thuốc có độc.

Kết luận

Ôn kinh thang ôn kinh tán hàn, dưỡng huyết khứ ứ cho kinh nguyệt không đều do xung nhâm hư hàn kèm ứ huyết; Ngô thù du và Quế chi làm quân.[1][2]

Tài liệu tham khảo

  1. Me & Qi. Wen Jing Tang: Benefits, Ingredients & Uses (cập nhật 23/5/2026)
  2. Penner J. (American Dragon). Wen Jing Tang – Chinese Herbs

Chi phí lưu trữ và vận hành website được tài trợ bởi Phòng Khám Chuyên Khoa Y Học Cổ Truyền Phúc An Duyên

Triều Đông Y và Bác Sĩ Chuyên Khoa 1 Võ Thị Hồng Ngọc (Bác Sĩ Ngọc Ơi) Tham Vấn Phát Triển Chuyên Môn và Nhận Phản Hồi Góp Ý Tại Phần Liên Hệ