Đào hạch thừa khí thang: thành phần, công năng và phân tích
Đào hạch thừa khí thang trị ứ nhiệt kết ở hạ tiêu: dùng thuốc tả hạ để dẫn huyết ứ ra theo đường đại tiện.[1][2]

1. Thành phần
| Vị thuốc | Vai trò | Nguyên phương | Thang tham khảo | Ghi chú |
|---|---|---|---|---|
| Đào nhân | Quân | — | 9–12 g | |
| Đại hoàng | Quân | — | 9–12 g | |
| Quế chi | Thần | — | 6–9 g | |
| Mang tiêu | Thần | — | 3–6 g | Hòa vào nước thuốc |
| Chích cam thảo | Sứ | — | 3–6 g |
Nguồn bảng: [1]; phân vai: [1]
Cột “thang tham khảo” theo [1]; các tài liệu khác ghi khoảng liều khác nhau[2]. Lượng chỉ để người kê đơn tham khảo.
- QuânChủ trị chứng chínhĐào nhân9–12 gPhá huyết khứ ứĐại hoàng9–12 gTả nhiệt hạ ứ
- ThầnHỗ trợ vị quânQuế chi6–9 gThông hành huyết mạchMang tiêu3–6 gNhuyễn kiên, tả nhiệt
- SứDẫn thuốc, điều hòa các vịChích cam thảo3–6 gHòa trung
Bài không có vị tá riêng. Lượng ghi trên thẻ là liều thang tham khảo. Sơ đồ dựng tự động từ bảng thành phần · Quân – thần – tá – sứ là gì?
2. Công năng và chủ trị
Công năng: Phá huyết hạ ứ, tả nhiệt.[1][2]
Chủ trị: Ứ nhiệt kết ở hạ tiêu (súc huyết): bụng dưới căng tức đau, bứt rứt thậm chí như cuồng, sốt về đêm, phân đen; đau bụng kinh huyết sẫm có cục.[1][2] Xem Ứ huyết.
3. Phân tích phương
Đào nhân phá huyết và Đại hoàng tả nhiệt hạ ứ là hai quân; Quế chi thông hành huyết mạch, Mang tiêu nhuyễn kiên – thần; Cam thảo hòa trung.[1][2] Khung bài là Điều vị thừa khí thang thêm Đào nhân, Quế chi.[1]
4. Gia giảm và bài phát triển
Me & Qi nêu: kinh có cục, bế kinh thêm Đương quy, Xích thược, Xuyên khung, Ngưu tất; khí trệ trướng thêm Hương phụ, Chỉ xác; táo bón nặng thêm Chỉ thực, Hậu phác; bứt rứt, nói sảng thêm Hoàng liên, Hoàng cầm.[1]
5. Lưu ý an toàn
Hai nguồn ghi chống chỉ định khi có thai, khi còn biểu chứng.[1][2] Me & Qi ghi thêm tránh khi đang chảy máu; thận trọng khi khí huyết hư không có thực chứng, người già yếu, kinh nguyệt nhiều; đi ngoài thông là dừng.[1]
Kết luận
Đào hạch thừa khí thang phá huyết hạ ứ cho ứ nhiệt ở hạ tiêu; không dùng khi có thai.[1][2]