Phương Tễ

Thanh khí hóa đàm hoàn

Phương tễ · Khử đàm · 清氣化痰丸

Thanh khí hóa đàm hoàn: thành phần, công năng và phân tích

Cập nhật lần cuốiKhoảng 3 phút đọcKiểm duyệtTriều Đông Y
Nghe tóm tắtdưới 1 phút

Thanh khí hóa đàm hoàn là Nhị trần thang bỏ Cam thảo, Ô mai, thêm vị thanh nhiệt hóa đàm: dùng cho đàm nhiệt ở phế.[1][2]

Thanh khí hóa đàm hoàn – Phương tễ · Khử đàm
Thanh khí hóa đàm hoàn
Về dùng thuốc: Bài phân tích bài thuốc để học tập. Lượng các vị là tham khảo cho người kê đơn, không phải hướng dẫn tự bốc, tự sắc. Thuốc cổ truyền có thể gây tác dụng phụ và tương tác với thuốc tây; chỉ dùng khi có thầy thuốc chỉ định.

1. Thành phần

Vị thuốc Vai trò Nguyên phương Thang tham khảo Ghi chú
Đởm nam tinh Quân — 6–9 g
Qua lâu nhân Quân — 6–9 g
Bán hạ (chế) Thần — 6–9 g
Hoàng cầm Thần — 6–9 g
Hạnh nhân Tá — 6–9 g
Chỉ thực Tá — 6–9 g
Trần bì Tá — 6–9 g
Phục linh Tá — 6–9 g

Nguồn bảng: [1]; phân vai: [1]

Làm hoàn với nước gừng (sứ); dạng thang thêm 3 lát gừng.[1] American Dragon ghi khoảng liều cho dạng hoàn.[2] Lượng chỉ để người kê đơn tham khảo.

Quân · Thần · Tá · SứVai trò từng vị trong Thanh khí hóa đàm hoàn
  1. QuânChủ trị chứng chính
    Đởm nam tinh6–9 gThanh nhiệt hóa đàm
    Qua lâu nhân6–9 gThanh nhiệt hóa đàm, nhuận tràng
  2. ThầnHỗ trợ vị quân
    Bán hạ (chế)6–9 gTáo thấp hóa đàm
    Hoàng cầm6–9 gThanh phế nhiệt
  3. TáPhụ tá, chế bớt tác dụng phụ
    Hạnh nhân6–9 gGiáng phế khí
    Chỉ thực6–9 gHành khí hóa đàm
    Trần bì6–9 gLý khí hóa đàm
    Phục linh6–9 gKiện tỳ thẩm thấp

Bài không có vị sứ riêng. Lượng ghi trên thẻ là liều thang tham khảo. Sơ đồ dựng tự động từ bảng thành phần · Quân – thần – tá – sứ là gì?

2. Công năng và chủ trị

Công năng: Thanh nhiệt hóa đàm, lý khí chỉ khái.[1][2]

Chủ trị: Đàm nhiệt ủng phế: ho đờm vàng đặc dính khó khạc, suyễn, tức ngực, buồn nôn, bứt rứt, tiểu sẫm; lưỡi đỏ rêu vàng nhớt, mạch hoạt sác.[1][2] Xem Đàm nhiệt ủng Phế.

3. Phân tích phương

Đởm nam tinh và Qua lâu nhân là quân, thanh nhiệt hóa đàm; Bán hạ, Hoàng cầm là thần.[1] Hạnh nhân, Chỉ thực, Trần bì lý khí – “khí thuận thì đàm tiêu, khí thanh thì hỏa giáng”; Phục linh kiện tỳ trừ gốc sinh đàm.[1][2] Khung bài là Nhị trần thang.

4. Gia giảm và bài phát triển

Me & Qi nêu: phế nhiệt nặng sốt cao thêm Thạch cao, Tri mẫu; suyễn đờm nhiều thêm Tang bạch bì, Tô tử; đờm xanh hôi thêm Ngư tinh thảo, Bồ công anh.[1]

5. Lưu ý an toàn

American Dragon ghi chống chỉ định khi âm hư, táo, phong hàn.[2] Me & Qi lưu ý không hợp giai đoạn ổn định khi đờm đã trắng loãng.[1] Sốt cao, khó thở, đờm mủ hôi, đau ngực cần khám (viêm phổi, áp xe phổi). Bán hạ phải dùng dạng đã chế; bán hạ sống có độc – xem Các vị thuốc có độc.

Kết luận

Thanh khí hóa đàm hoàn thanh nhiệt hóa đàm, lý khí chỉ khái cho đàm nhiệt ủng phế; phát triển từ Nhị trần thang.[1][2]

Tài liệu tham khảo

  1. Me & Qi. Qing Qi Hua Tan Wan: Benefits, Ingredients & Uses (cập nhật 23/5/2026)
  2. Penner J. (American Dragon). Qing Qi Hua Tan Wan – Chinese Herbs

Chi phí lưu trữ và vận hành website được tài trợ bởi Phòng Khám Chuyên Khoa Y Học Cổ Truyền Phúc An Duyên

Triều Đông Y và Bác Sĩ Chuyên Khoa 1 Võ Thị Hồng Ngọc (Bác Sĩ Ngọc Ơi) Tham Vấn Phát Triển Chuyên Môn và Nhận Phản Hồi Góp Ý Tại Phần Liên Hệ